جلسه رونمایی، نقد و بررسی از کتاب «وابی و سابی - کلیدهایی برای فهم هنر و ادبیات ژاپن» نوشته دکتر سید آیت حسینی عضو محترم هیات علمی دانشگاه تهران و عضو کمیته زبان ژاپنی گروه زبان‌های خارجی شورای بررسی متون در پژوهشگاه علوم انسانی و فرهنگ مطالعات همزمان با هفته پژوهش سال 1397 برگزار شد.
در ابتدای این نشست، دکتر حسینی ضمن ارج نهادن به اقدام گروه زبان‌های خارجی شورای بررسی متون جهت برگزاری این جلسه بیان داشتند که کتاب حاصل سه سال پژوهش ایشان در این موضوع است و «وابی و سابی» دو مفهوم زیباشناختی سنتی ژاپنی به شمار می‌آیند. وی گفت: وابی به معنی ستایش و زیبا دیدن، اندوه، فقر، رنج و سادگی و سابی به معنای ستایش، زیبا دیدن، پیری، تنهایی و دلتنگی است. ایشان افزود: این دو اصطلاح اغلب در کنار یکدیگر (وابی - سابی) به کار برده می‌شود و برای توصیف آثاری استفاده می‌شود که تمایل به طبیعی بودن و سادگی و بی‌پیرایگی دارند و از تفاخر و خود نمایی گریزانند. نویسنده کتاب «وابی و سابی - کلیدهایی برای فهم هنر و ادبیات ژاپن»، گفت: وابی و سابی یک چارچوب فکری، پارادایم زیبایی‌شناسی، روش زندگی سنتی ژاپنی است که با تاریخ، فرهنگ، جامعه و اقلیم ژاپن با ادیان و مکاتب فکری شرق آسیا ارتباط تنگاتنگی دارد. حسینی، با اشاره به اینکه این طرز تفکر نگاهی منحصر به فرد به زیبایی دارد، گفت: از بسیاری جهات نقطه مقابل مصرف‌گرا و مادی‌گرایی غربی است. وی افزود: نشانه‌های ثابت این تفکر را می‌توان سادگی، نزدیکی به طبیعت، یادآوری بی‌اعتباری و ناپایداری دنیا، ستایش حزن و انزوا همچنین فقر و دلتنگی عنوان کرد. ایشان ادامه داد: نکته قابل تامل آنجاست که گرایش به سادگی و فقر خودخواسته کم و بیش در همه فرهنگ‌ها و عرفان اسلامی وجود دارد. ژاپن از حدود قرن پنجم میلادی تحت تأثیر فرهنگ چین قرار گرفت و جریانی در این دوران آغاز شد که به استیلای همه‌جانبه‌ فرهنگ چین انجامید. قرون نهم تا سیزدهم میلادی اوج چین‌دوستی و چین‌ستایی مردم ژاپن است. در ژاپن، هر چیز که از چین آمده بود یا ریشه چینی داشت، ارزشمند و گران‌بها شمرده می‌شد و در مقابل آن، هر چیزی که متعلق به ژاپن بود خار و بی‌مقدار قلمداد می‌گشت. ژاپنی‌ها می‌کوشیدند در همه چیز، از ادبیات و هنر و علوم تا معماری و لباس پوشیدن و ساختن اشیاء زینتی از چینی‌ها تقلید کنند. اما از حدود قرن شانزدهم جریانی در فرهنگ ژاپن به وجود می‌آید که نگاه ژاپنی‌ها به زیبایی را تغییر می‌دهد. این جریان زیبایی را نه در محصولات پرزرق‌وبرق و تجملی چینی، بلکه در تولیدات ساده و بی‌پیرایه داخلی می‌بیند و در نهایت، همین جریان به استیلای همه‌جانبه‌ فرهنگ چینی بر ژاپن خاتمه می‌دهد. در حین صبحت‌های دکتر حسینی تصاویر مربوط به آثار هنری ژاپن و چین جهت مقایسه به سمع و نظر حاضرین رسانده شد.

 

در ادامه این نشست، دکتر علیرضا رضائی عضو محترم هیات علمی گروه زبان و ادبیات ژاپنی دانشگاه تهران و عضو دیگر کمیته زبان ژاپنی گروه زبان‌های خارجی شورای بررسی متون، گفت: اهمیت به سادگی در جنبه‌های مختلف فرهنگ ژاپن دیده می‌شود و در واقع آنها زیبایی را در حزن و سادگی جستجو می‌کنند. وی در ادامه بیان داشت بخش بزرگی از کتاب به بررسی تأثیر جریان وابی‌سابی بر اشعار کوتاه ژاپنی موسوم به هایکو اختصاص یافته است و هایکوهای زیادی با ترجمه فارسی آورده شده و تأثیر نگاه وابی‌سابی در این اشعار مورد بررسی و تحلیل قرار گرفته است ایشان با قرائت قسمت‌هایی از اشعار توجه حاضرین را به سادگی اشعار جلب کردند. وی افزود: از 100 سال گذشته تاکنون شمار بسیاری از ژاپنی‌ها تحقیقات خود را درباره ایرانی‌ها آغاز کرده‌اند اما در ایران فرهنگ و تاریخ ژاپن شناخته شده نیست و آثار ادبی که مستقیماً از زبان ژاپنی در ایران ترجمه شده باشد بسیار اندک است. رضائی با تاکید بر ضرورت اهمیت تحقیق درباره فرهنگ و تاریخ ژاپن در ایران، گفت: در ژاپن نباید به دنبال تعاریف دقیق باشیم بلکه تفسیر فرهنگ و هنر در ژاپن آزاد است.
در ادامه این مراسم، دکتر علی‌گل‌محمدی، عضو هیات علمی گروه مطالعات ژاپن دانشگاه تهران، گفت: سال آینده میلادی روابط دیپلماتیک ایران و ژاپن وارد نودمین سال خود می‌شود در حالی که همچنان مردم ایران شناخت ناچیزی از ژاپنی‌ها دارند. وی با اشاره به اینکه سخت بودن زبان ژاپنی یکی از موانع شناخت فرهنگ این کشور به حساب می‌آید، گفت: همچنین بعد مصافت و انزوای جغرافیایی این کشور شرقی موجبات عدم شناخت فرهنگ این کشور را فراهم کرده است. عضو هیات علمی گروه مطالعات ژاپن دانشگاه تهران، خاطرنشان کرد: شناخت فرهنگ ژاپن نیازمند بررسی دقیق است چرا که به سادگی نمی‌توان با آن ارتباط برقراری کرد.
در وابی سابی، تکیه بر داشته‌های خود است و از تلاش بیش از حدِ توان برای زیبا جلوه کردن و خودنمایی و به چشم آمدن پرهیز می‌شود و تنها زیبایی‌های ذاتی و طبیعی ارج نهاده می‌شوند. وابی‌سابی نگاهی منحصربه‌فرد به زیبایی دارد که از بسیاری جهات، در نقطه مقابل نگاه مصرف‌گرا و مادی‌گرای غربی به زیبایی قرار می‌گیرد. چه بسا دلیل این که امروز بسیاری از ما زیبایی‌های آثار هنری اقوام دیگر، نظیر آثار هنری سنتی ژاپن را درک نمی‌کنیم آن باشد که به میزان زیادی تحت تأثیر نگاه غربی به زیبایی هستیم؛ نگاهی که همه‌روزه از رسانه‌های جهان تبلیغ می‌شود. وابی و سابی کلیدواژه‌هایی هستند که آشنا شدن با آن‌ها می‌تواند به درک دقیق‌تر و عمیق‌تر از هنر و ادبیات ژاپن بسیار کمک کند.
در پایان هر دو منتقد ضمن اذعان به زحمات در خور تقدیر نویسنده و کار ارزشمند ایشان، به طراحی و سادگی، و زیبایی جلد کتاب نیز اشاره کردند و از علاقه‌مندان جهت مطالعه کتاب دعوت کردند.
کتاب «وابی و سابی - کلیدهایی برای فهم هنر و ادبیات ژاپن» نوشته دکتر سید آیت حسینی توسط نشر پرنده با همکاری مرکز مطالعات ژاپن در 244 صفحه منتشر شده است.
 
   1397/11/8 13:34    تعداد بازدید :  326


نام و نام خانوادگی :
ایمیل :
* متن کامنت :
 

خانه چاپ ارسال به دوستان نسخه متنی کوچک کردن متن بزرگ کردن متن دانلود خروجی پی دی اف خروجی میکروسافت ورد
تعداد بازدید : 326
5.5/10 (تعداد آرا 10 نفر )